Zo draagt museumbezoek bij aan kansengelijkheid

‘‘Je moet wel uitgenodigd worden voor het feestje’’

“Soms brengt een kunstwerk ze in aanraking met onderwerpen die ze van huis uit niet kennen.”

Afgelopen jaar ging De Blauwe Lijn zeven keer op pad dankzij ABN AMRO. Marc: “Een bus huren om de stad uit te gaan, kost al snel duizend euro en scholen hebben vaak weinig budget. Op de locatie staan vervolgens medewerkers van ABN AMRO klaar om de kinderen te begeleiden, waardoor we maar met één of twee docenten hoeven te komen en niet een heleboel ouders hoeven te regelen. Het is ongelooflijk wat dit alles ons scheelt. Ik sta regelmatig versteld van de positieve aandacht die de kinderen krijgen; na afloop geven ze de begeleiders vaak enthousiaste highfives.”

Die leuke ervaringen hebben volgens Braun een leven lang effect. “Als ik een kunstwerk zie, leg ik vaak de link naar een ‘volwassen’ onderwerp. Kinderen kunnen natuurlijk niet associëren met iets wat ze niet kennen. In het museum voed je het referentiekader. Je stopt er dingen in die hopelijk blijven hangen en later in het leven goed van pas komen.”

“Scholen hebben vaak weinig budget”

Waarom kunst en cultuur voor elk kind telt

Uit onderzoek van Ipsos I&O, in opdracht van ABN AMRO en Jeugdfonds Sport & Cultuur, blijkt dat 74 procent van de ouders met een lager inkomen behoefte heeft aan financiële ondersteuning voor kunst, cultuur en sport.

Volgens de Cultuurmonitor 2026 liggen cultuurbeoefening en -bezoek significant hoger onder hogeropgeleiden en mensen met een hoger huishoudinkomen. Ook de stimulans van ouders blijkt belangrijk (LKCA): wat kinderen vroeg aan cultureel kapitaal meekrijgen, denk aan boeken, muziek en kunstwerken, kan nog lang doorwerken in hun latere leven (Veerman, Van der Drift & Maas, 2017).

ABN AMRO en het Jeugdfonds Sport & Cultuur helpen drempels weg te nemen door kinderen de kans te geven om kunst en cultuur te ontdekken en te beoefenen. Zeker voor kinderen bij wie dat thuis niet vanzelfsprekend is.

Vorig jaar ontving het Stedelijk Museum Amsterdam zo’n 25.000 leerlingen en studenten, van kleuters tot mbo’ers. Manager educatie en inclusie Emma Harjadi Herman bouwt bruggen tussen hen en “alle maffe dingen die we hier aan de muur hangen”, met rondleidingen, speurtochten, audiotours en workshops. “We zetten de deuren wagenwijd open omdat we weten dat deze plek veel mensen kan inspireren, maar dat diezelfde ingrediënten het voor anderen juist intimiderend kunnen maken. Je moet wel uitgenodigd worden voor het feestje.”

Vooral het maatschappelijk belang trok Harjadi Herman richting de kunstwereld. “Kunstenaars verbeelden wat er nog niet is. Ze kunnen luikjes openen die jij en ik niet verzinnen, laten zien hoe de wereld óók kan zijn. We kijken met de leerlingen naar het werk van makers met uiteenlopende achtergronden. Hedendaagse kunst heeft vaak iets ongrijpbaars, maar vaak herkennen kinderen toch opeens iets in het werk uit hun eigen culturele context. We willen iedereen laten voelen: ik hoor hier óók thuis.”

“We willen iedereen laten voelen: ik hoor hier óók thuis.”

Tijdens een rondleiding laten speciaal getrainde museumdocenten kinderen op de grond zitten, kijken en vragen beantwoorden: ‘Wat zie je? Waar doet het je aan denken?’ Zo ontdekken ze dat hun eigen interpretatie ertoe doet en dat het geen probleem is dat je klasgenoot iets anders ziet, maar dat dit juist waardevol is. “Dat gevoel, dat ze een kunstwerk kunnen analyseren en hier ruimte mogen innemen, zie ik in het museum regelmatig voor mijn neus ontstaan. Binnen tien minuten zie je dan al ontspanning en meer zelfvertrouwen.”

Familie bij My Eternal Soul, 2009-21. Acrylverf op doek, detail. © YAYOI KUSAMA.

Foto: Chris Haakman.

Deze effecten verwacht het museum bij uitstek bij de tentoonstelling van Yayoi Kusama. “Die is visueel zo spectaculair, kleurrijk en speels dat het je aantrekt als een snoeppapiertje. Door werelden te creëren die je als vanzelf naar binnen zuigen en installaties waar je fysiek in kunt, maakt ze grote begrippen als oneindigheid, verbinding en liefde heel invoelbaar.”

Lees meer: